Gün içi alım satım nedir?
Gün içi alım satım, bir finansal aracın aynı işlem seansı içinde alınıp satılmasıdır. Amaç, uzun vadeli değer artışından değil, kısa vadeli fiyat hareketlerinden kazanç sağlamaktır. Hisse senedi, forex, vadeli işlem, opsiyon ve kripto piyasalarında uygulanan bu yöntem, neredeyse her zaman çevrim içi aracı kurumlar üzerinden ve çoğu zaman kaldıraç kullanılarak yürütülür.
Pratikte nasıl işler?
Gün içi işlem yapanlar, pozisyonlarını saatler veya dakikalar içinde açıp kapatır. Gece boyunca oluşabilecek riskleri üstlenmemek için günü açık pozisyon bırakmadan tamamlarlar. Kazanç, şirket kârlarından ya da varlıkların uzun vadeli değer artışından değil, çok sayıda küçük fiyat hareketinden elde edilmeye çalışılır. Her pozisyonda alış-satış farkı ve genellikle komisyon maliyeti oluşur. Bu nedenle kâra geçebilmek için önce bu maliyetleri karşılayacak sıklıkta ve büyüklükte kazançlı işlem yapmak gerekir.
Gün içi alım satım ile yatırım arasındaki farklar
- Vade: Birinde dakikalar ve saatler, diğerinde yıllar ve on yıllar söz konusudur.
- Kazancın kaynağı: Birinde piyasa katılımcıları arasındaki işlemlerle oluşan fiyat hareketleri, diğerinde yatırım yapılan şirketlerin kârları ve ekonomik büyümedir.
- Maliyet yapısı: Birinde her işlemde maliyet oluşur; diğerinde başlangıçta tek seferlik bir maliyet ve düşük yıllık giderler söz konusudur.
- Vergilendirme: Çoğu ülkede kısa vadeli kazançlara uygulanan oranlarla uzun vadeli sermaye kazançlarına uygulanan oranlar farklıdır.
- Beklenen getiri: Ortalama bireysel yatırımcı için gün içi işlemlerde negatifken, çeşitlendirilmiş bir portföyü uzun vadeli tutan yatırımcılar için tarihsel olarak pozitiftir.
Hangi finansal araçlar kullanılır?
Hisse senetleri doğrudan borsada işlem görür. Forex ve CFD, kaldıraçlı türev sözleşmelerdir; Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ta kaldıraçları sınırlandırılmış, Amerika Birleşik Devletleri'nde ise bireysel yatırımcılara yasaklanmıştır. Vadeli işlem sözleşmeleri ve opsiyonlarda vade sonu faktörü devreye girer; opsiyonlarda ayrıca zaman değeri kaybı söz konusudur. Kripto varlıklar günün her saati kesintisiz işlem görür; oynaklığın en yüksek, düzenleyici korumanın ise en sınırlı olduğu alandır.
Sonuç genellikle ne oluyor?
Gerçek aracı kurum hesaplarını yıllar boyunca inceleyen araştırmalar, gün içi işlem yapan bireysel yatırımcıların yaklaşık %97-99'unun maliyetler düşüldükten sonra zarar ettiğini ortaya koyuyor. Bu faaliyetle ilgili en önemli gerçek budur. Ülkeler, on yıllar ve varlık sınıfları değişse de bu oran benzer düzeylerde kalıyor. Kaynaklarıyla birlikte tüm istatistikleri inceleyin.
Uzun dönemli araştırmalar gerçekte ne gösteriyor?
Beş bağımsız veri seti, dört ülke ve otuz yıllık bir dönem aynı sonuca işaret ediyor: Gün içi işlem yapan bireysel yatırımcılar arasında maliyetler sonrası para kazananların payı küçük; geçimini bu yolla sağlayabilenlerin payı ise daha da küçük. Bunlar anketlere veya kişilerin kendi beyanlarına değil, denetlenmiş hesap kayıtlarına dayanıyor.

| Araştırma veya kaynak | Örneklem | Temel bulgu |
|---|---|---|
| Barber, Lee, Liu & Odean | Tayvan, 1992-2006 | Gün içi işlem yapanların %1'inden azı istikrarlı biçimde net kâr elde ediyor; büyük çoğunluk ise zarar ediyor. |
| Chague, De-Losso & Giovannetti | Brezilya, 2013-2015 (1.600 işlemci) | %3'ü kâr ediyor; yalnızca %0,5'i bir banka gişe görevlisinden daha fazla kazanıyor. İşlem yapmayı sürdürenlerin hiçbirinde deneyim arttıkça performans iyileşmesi görülmüyor. |
| Barber & Odean, Trading Is Hazardous to Your Wealth | ABD, 66.465 hane | En aktif işlem yapan beşte birlik gruptaki hesapların getirisi, yılda yaklaşık 6,5 yüzde puanla piyasanın gerisinde kalıyor. |
| ESMA ve ulusal düzenleyici kurumlar | AB/Birleşik Krallık'taki bireysel yatırımcılara ait CFD hesapları | Bireysel yatırımcılara ait CFD hesaplarının %74-89'u zarar ediyor. Aracı kurumlar bu oranı yasal olarak açıklamak zorunda. |
| Jordan & Diltz | ABD, gün içi işlem yapan 324 kişi | Yaklaşık %20'si incelenen dönemi kârla kapatıyor; zararlar en az deneyimli olanlarda yoğunlaşıyor. |
Para gerçekte nereye gidiyor?
Bir yatırımcının piyasayı yenebilmesi için önce kendi işlem maliyetlerini aşması gerekir. Her pozisyon açılıp kapatıldığında alış-satış makası, genellikle komisyon ve bir miktar fiyat kayması maliyeti doğar. Pozisyon açıp kapatma başına $8 gibi gerçekçi bir maliyetle, yalnızca işlem giderleri bile bir yılda hesaptaki toplam tutarı aşabilir.

| Yatırımcı profili | Yılda açılıp kapatılan pozisyon sayısı | Yıllık maliyet | $25.000 tutarındaki hesaba oranı |
|---|---|---|---|
| Düşük tempolu — haftada 5 işlem | 260 | $2.080 | 8% |
| Aktif — günde 5 işlem | 1.250 | $10.000 | 40% |
| Çok aktif — günde 20 işlem | 5.000 | $40.000 | 160% |
| Scalper — günde 50 işlem | 12.500 | $100.000 | 400% |
Temel kavramlar ve açıklamaları
- Gün içi al-sat
- Kısa vadeli fiyat hareketlerinden kazanç sağlamak amacıyla aynı finansal araçta aynı işlem seansı içinde pozisyon açıp kapatmak.
- Alış-satış makası
- Alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. Pozisyon açıldığı anda ortaya çıkan, doğrudan ve kaçınılmaz bir maliyettir.
- Kaldıraç
- Borçlanma yoluyla alınan pozisyonun büyütülmesidir; hem kazancı hem de kaybı katlar. Beklenen getiriyi artırmaktan çok, sermayenin tükenmesini hızlandırır.
- Fiyat kayması
- İşlemin gerçekleşmesi beklenen fiyat ile fiilen gerçekleştiği fiyat arasındaki farktır. Genellikle tam da oynaklığın al-satı en cazip gösterdiği anlarda en yüksek seviyeye çıkar.
- Zirveden düşüş
- Hesap değerinin ulaştığı zirveden dip seviyeye gerilemesidir. %50'lik bir düşüşü telafi etmek için %100'lük yükseliş gerekir.
- Beklenen değer
- Bir strateji çok sayıda tekrarlandığında elde edilen ortalama sonuçtur. Bireysel yatırımcıların gün içi al-sat işlemlerinde, maliyetler hesaba katıldığında bu değer negatiftir.
Sık sorulan sorular
Hangi işlemler gün içi al-sat sayılır?
Aynı finansal araçta aynı işlem seansı içinde pozisyon açıp kapatmak, bir gün içi al-sat işlemi sayılır. ABD'de beş iş günü içinde bu türden dört veya daha fazla işlem yapılan hesaplar, “pattern day trader” olarak sınıflandırılır ve bu hesaplarda en az $25.000 özkaynak bulundurulması gerekir.
Gün içi al-sata başlamak için ne kadar sermaye gerekir?
ABD'de “pattern day trader” olarak sınıflandırılan hesaplarda $25.000 özkaynak gerekir. Başka yerlerde aracı kurumlar çok daha düşük sermayeyle hesap açılmasına izin verir. Sorunun bir parçası da budur: Küçük hesaplarda yüksek kaldıraç kullanılır ve sermaye en hızlı bu hesaplarda tükenir.
Gün içi al-sat ile swing trading aynı şey mi?
Hayır. Swing trading yapanlar pozisyonlarını birkaç gün veya hafta boyunca açık tutar. Daha seyrek işlem yaptıkları için maliyetlerin getiri üzerindeki baskısı daha düşüktür. Ancak bireysel yatırımcıların aktif al-sat performansına ilişkin veriler yine de olumsuzdur.
Gün içi al-sat kumar mı?
Bireysel katılımcıların çoğu için maliyetler düşüldükten sonra beklenen değer negatiftir; kumarın temel özelliği de budur. Aradaki fark, burada kayıpların daha az görünür olması ve etkilerinin daha geç hissedilmesidir.
Yeterince pratik yaparak gün içi al-satta ustalaşmak mümkün mü?
Brezilya vadeli işlemler piyasasında yapılan bir çalışma, yatırımcıları gün gün izledi ve deneyim arttıkça performansın iyileştiğine dair bir bulguya ulaşamadı: Israr etmek beceriyi değil, kayıpları artırdı. Satranç ya da cerrahiden farklı olarak piyasanın verdiği geri bildirim gürültülü ve gecikmelidir. Bu yüzden pratik yapmak, kendiliğinden güvenilir bir uzmanlık kazandırmaz.
Eğitimler, işlem sinyalleri veya prop firm değerlendirmeleri başarı şansını artırır mı?
Ücretli eğitimin sonuçları değiştirdiğini gösteren yayımlanmış bir kanıt yoktur. Eğitim ücretleri, abonelik bedelleri ve prop firm değerlendirme ücretleri, zaten negatif olan beklenen değere yalnızca kesin maliyetler ekler.
Gün içi al-sat yapan bireysel yatırımcılar için gerçekçi yıllık getiri nedir?
Çoğu için maliyetler ve vergiler düşüldükten sonra getiri negatiftir. Çeşitlendirilmiş endeks fonları ise tarihsel olarak uzun vadede yılda ortalama yaklaşık %5 enflasyon sonrası getiri, yani enflasyon öncesi yaklaşık %8 getiri sağlamıştır. Üstelik ekran başında zaman harcamayı gerektirmeden ve çok daha düşük maliyetlerle.
Gerekçeleri tüm ayrıntılarıyla okuyun
Day Trading Kills, işleyişi, teşvikleri ve kanıtları kapsamlı biçimde ele alıyor; gün içi al-sat yerine neler yapılabileceğini de açıklıyor.